ทำไมกลยุทธ์ที่ดูเหมือน “ซื้อหุ้นที่กำลังขึ้น” ถึงได้รับการยอมรับจากนักลงทุนสถาบันทั่วโลกมากว่า 30 ปี

หลายคนเมื่อได้ยินคำว่า Momentum Investing มักนึกถึงการ “ไล่ซื้อหุ้นที่กำลังร้อนแรง” หรือการเก็งกำไรระยะสั้น แต่ในความเป็นจริง กลยุทธ์นี้มีพื้นฐานทางวิชาการที่แข็งแกร่งกว่าที่หลายคนคิด และถูกนำไปใช้โดยกองทุนขนาดใหญ่ทั่วโลกมาอย่างยาวนาน

ที่น่าสนใจคือ แม้จะมีงานวิจัยรองรับมาหลายสิบปี นักลงทุนจำนวนไม่น้อยก็ยังเข้าใจ Momentum คลาดเคลื่อนอยู่

วันนี้เราลองมาดู 5 เรื่องที่คุณอาจยังไม่รู้เกี่ยวกับ Momentum Investing

1. Momentum ไม่ใช่ “เทคนิค” แต่เป็นหนึ่งในปัจจัยการลงทุนที่ได้รับการพิสูจน์มากที่สุดในโลก

ถ้าถามนักลงทุนทั่วไปว่า Momentum คืออะไร หลายคนคงตอบว่า

“ซื้อหุ้นที่กำลังขึ้น”

คำตอบนี้ไม่ผิด แต่ยังไม่ครบ

ในวงการบริหารสินทรัพย์ระดับโลก Momentum ถูกจัดเป็นหนึ่งใน Factor Investing ร่วมกับปัจจัยสำคัญอย่าง Value, Quality, Size และ Low Volatility ซึ่งเป็นแนวคิดที่กองทุนและนักลงทุนสถาบันใช้ในการสร้างผลตอบแทนเหนือดัชนี (เราคงคุ้น ๆ กับกองทุนรวมที่นำ Factor เหล่านี้มาบริหารพอร์ตกันอยู่ประจำใช่ไหมครับ)

จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นในปี 1993 เมื่อ Narasimhan Jegadeesh และ Sheridan Titman เผยแพร่งานวิจัยที่ศึกษาข้อมูลตลาดหุ้นสหรัฐย้อนหลังหลายทศวรรษ และพบว่า

หุ้นที่ให้ผลตอบแทนโดดเด่นในช่วง 3–12 เดือนที่ผ่านมา มีแนวโน้มที่จะสร้างผลตอบแทนเหนือกว่าตลาดต่อไปอีกในช่วงเวลาหนึ่ง

หลังจากนั้น งานวิจัยอีกจำนวนมากจากทั้งภาควิชาการและบริษัทจัดการลงทุนชั้นนำ เช่น AQR, MSCI และ Fama-French ต่างก็ยืนยันว่าปัจจัย Momentum สามารถพบได้ในหลายประเทศ หลายอุตสาหกรรม และหลายสินทรัพย์

กล่าวอีกอย่างคือ

Momentum ไม่ใช่ความเชื่อ หรือการไล่ซื้อหุ้นตามกระแส แต่เป็นปรากฏการณ์ที่มีข้อมูลรองรับ

2. หุ้นที่ขึ้นแรงที่สุด ไม่จำเป็นต้องเป็นหุ้น Momentum ที่ดีที่สุด

หุ้น Momentum ไม่ใช่ หุ้นตลาดเห่อ หุ้นกระแส

นี่เป็นความเข้าใจผิดที่พบได้บ่อย หลายคนเปิดดูหุ้นที่บวกสูงสุดในตลาด อย่างเช่นกลุ่ม ธุรกิจอวกาศ หรือ พลังงานนิวเคลียร์ ในช่วงที่ผ่านมา แล้วหลงคิดว่านั่นคือหุ้น Momentum

แต่ในโลกของการลงทุนจริง กองทุนแทบไม่มีใครใช้เกณฑ์ง่าย ๆ แบบนั้น

เหตุผลคือ หุ้นที่ขึ้นแรงมาก อาจเกิดจากข่าวระยะสั้น การเก็งกำไร หรือมีความผันผวนสูงเกินไป

นักลงทุนสถาบันจึงมักใช้ปัจจัยหลายด้านร่วมกัน เช่น

• แนวโน้มราคาที่ต่อเนื่อง (Price Trend)
• ผลตอบแทนเมื่อเทียบกับความเสี่ยง (Risk-adjusted Momentum)
• การปรับประมาณการกำไรของนักวิเคราะห์ (Earnings Estimate Revision)
• ความแข็งแกร่งเมื่อเทียบกับตลาด (Relative Strength)
• สภาพคล่องและคุณภาพของหุ้น

• และที่ บลจ.ลีฟแคปปิตอล เราดูเรื่องปัจจัยพื้นฐาน เช่นการเติบโตกำไร แนวโน้มธุรกิจไปพร้อมกัน ผ่านระบบ Expert System ทำให้ได้กลุ่มหุ้น Momentum ที่มีคุณภาพดีรองรับอีกชั้นหนึ่ง

กล่าวคือ

Momentum ที่ดี ไม่ใช่แค่หุ้นที่ขึ้นเร็ว แต่เป็นหุ้นที่มี “แรงส่ง” รองรับทั้งจากราคาและปัจจัยพื้นฐาน

3. Momentum เป็นกลยุทธ์ที่ขัดกับธรรมชาติของนักลงทุนส่วนใหญ่

คนเราถูกสอนมาตั้งแต่เด็กว่า

“ของลดราคา คือของน่าซื้อ”

แต่ตลาดหุ้นไม่ได้ทำงานแบบเดียวกับห้าง ที่วางของลดราคาให้เราไปเลือกซื้อ

หลายครั้ง หุ้นที่ราคาปรับตัวขึ้นต่อเนื่อง ไม่ได้หมายความว่าแพงเกินไป แต่สะท้อนว่าธุรกิจกำลังเติบโตเร็วกว่าที่ตลาดเคยคาดไว้

ในทางกลับกัน หุ้นที่ราคาลดลงมาก ก็ไม่ได้แปลว่าถูกเสมอไป หากพื้นฐานของธุรกิจกำลังแย่ลง

งานวิจัยด้านพฤติกรรมการเงิน (Behavioral Finance) อธิบายว่า นักลงทุนมักใช้เวลาปรับมุมมองต่อข้อมูลใหม่ช้ากว่าที่ควร ทำให้แนวโน้มของหุ้นที่แข็งแกร่งสามารถดำเนินต่อได้อีกระยะหนึ่ง ตลาดไม่ได้ Efficient ขนาดนั้น ไม่ได้ขึ้นจบภายในวันเดียว

นี่คือหนึ่งในเหตุผลที่ Momentum ยังคงใช้ได้ แม้จะเป็นกลยุทธ์ที่คนทั่วโลกรู้จักมานานแล้ว

4. Momentum มักโดดเด่นที่สุด ในช่วงที่ตลาด “เลือกขึ้น” แค่บางกลุ่ม

ช่วงหลายปีที่ผ่านมา นักลงทุนน่าจะสังเกตเห็นว่า ตลาดหุ้นสหรัฐไม่ได้ขึ้นพร้อมกันทั้งหมด

แต่เป็นการผลัดกันนำของแต่ละธีม เช่น

• AI Infrastructure
• Semiconductor
• Memory
• Utilities
• Software
• Cybersecurity

ขณะที่หุ้นอีกจำนวนมากแทบไม่สร้างผลตอบแทนเลย

นี่คือสิ่งที่เรียกว่า Narrow Market Leadership

ในสภาวะแบบนี้ การลงทุนแบบดัชนียังคงให้ผลตอบแทนได้ แต่โอกาสสร้างผลตอบแทนเหนือดัชนีจะมาจากการเลือกหุ้นที่อยู่ในธีมที่กำลังได้รับเงินลงทุนมากที่สุด

จึงไม่น่าแปลกใจที่ช่วงตลาดแบบนี้ กลยุทธ์ Momentum จะเป็นเครื่องมือที่ควรถูกหยิบมาใช้ หาผลตอบแทน

5. ความลับของ Momentum ไม่ใช่ “ซื้อเก่ง” แต่คือ “ขายเป็น”

หากถามว่าหัวใจของ Momentum คืออะไร ? หลายคนอาจตอบว่า

“หาหุ้นที่กำลังจะขึ้น”

แต่ในความเป็นจริง สิ่งที่ยากกว่าคือ

รู้ว่าเมื่อไรควรเลิกถือ

ไม่มีหุ้นตัวไหนเป็นผู้นำตลาดได้ตลอดไป

เมื่อแนวโน้มเปลี่ยน เงินทุนย้ายไปยังธีมใหม่ หุ้นที่เคยแข็งแกร่งก็อาจเริ่มอ่อนแรง

ดังนั้น นักลงทุน Momentum จึงต้องมีวินัยในการ

• ทบทวนพอร์ตอย่างสม่ำเสมอ
• ปรับพอร์ตตามข้อมูลใหม่
• ยอมขายเมื่อแนวโน้มเปลี่ยน
• ไม่หลงรักหุ้นตัวเดิม

• ซึ่งฝ่ายจัดการลงทุนของเราจัดการให้หมด รวมถึงการตั้งราคาเป้าหมาย ที่ช่วยเก็บผลตอบแทนจากปัจจัยพื้นฐานที่สอดคล้องกับระยะเวลาลงทุนอย่างชัดเจน

นี่คือเหตุผลที่กลยุทธ์ Momentum มักมาพร้อมกับการ Rebalance ตามรอบเวลา มากกว่าการ “ซื้อแล้วถือยาว”

แล้ว Momentum ยังเหมาะกับตลาดวันนี้หรือไม่?

คำตอบของผมคือ “ยังน่าสนใจ”

เพราะสิ่งที่เราเห็นในตลาดปัจจุบัน ไม่ใช่ตลาดที่หุ้นทุกตัวขึ้นพร้อมกัน แต่เป็นตลาดที่เงินลงทุนกำลังเลือกผู้ชนะอย่างชัดเจน

ธีม AI ยังคงขยายตัว แต่ผู้นำของตลาดเปลี่ยนไปเรื่อย ๆ จากผู้ผลิตชิป ไปสู่ Memory, Utilities, Software และอีกหลายกลุ่มที่ได้รับประโยชน์จากการลงทุนด้าน AI

นั่นหมายความว่า การเลือกหุ้นให้ถูกกลุ่มและถูกจังหวะ อาจมีความสำคัญมากกว่าการถือดัชนีเพียงอย่างเดียว

แน่นอนว่า Momentum ไม่ใช่กลยุทธ์ที่ชนะทุกปี และไม่เหมาะกับนักลงทุนทุกคน แต่สำหรับผู้ที่ต้องการเพิ่มโอกาสสร้างผลตอบแทนเหนือดัชนีในช่วงที่ตลาดกำลัง “เลือกขึ้น” กลยุทธ์นี้ถือเป็นอีกหนึ่งเครื่องมือที่ควรศึกษาอย่างจริงจัง

สรุป

• Momentum Investing ไม่ใช่การไล่ซื้อหุ้นตามกระแส แต่เป็นกลยุทธ์ที่มีรากฐานจากงานวิจัยทางการเงินมากว่า 30 ปี และได้รับการนำไปใช้จริงโดยนักลงทุนสถาบันทั่วโลก
• หัวใจของกลยุทธ์ไม่ใช่การคาดเดาว่าหุ้นตัวไหนจะขึ้น แต่คือการใช้ข้อมูลเชิงปริมาณและวินัยในการลงทุน เพื่อค้นหาหุ้นที่มีแนวโน้มแข็งแกร่ง พร้อมปรับพอร์ตเมื่อแนวโน้มเปลี่ยน
• ในช่วงที่ตลาดโลกกำลังขับเคลื่อนด้วยธีม AI และเงินทุนหมุนเวียนระหว่างกลุ่มอุตสาหกรรมอย่างรวดเร็ว การเข้าใจหลักการของ Momentum อาจช่วยให้นักลงทุนมองเห็นโอกาสที่ซ่อนอยู่มากกว่าการมองเพียงดัชนีตลาด

แหล่งอ้างอิง

• Jegadeesh, N. & Titman, S. (1993). Returns to Buying Winners and Selling Losers: Implications for Stock Market Efficiency.
• Asness, C., Moskowitz, T., & Pedersen, L. (2013). Value and Momentum Everywhere.
• Fama, E. & French, K. งานวิจัยด้าน Factor Investing
• AQR Capital Management – Research on Momentum Investing
• MSCI – Momentum Index Methodology
• State Street Global Advisors – Understanding Momentum Investing